Wersje językowe
Blog
Co to znaczy bawełna premium? 1
Co to znaczy bawełna premium?

Bawełna premium to nazwa funkcjonująca od dawna w polskich sklepach. Przeważnie oznacza tkaninę bawełnianą typu pościelowego, wygładzaną i drukowaną cyfrowo. Jest ona droższa od "zwykłej" pościelówki ze względu na koszty druku. Nie jest to termin fachowy, nie występuje w żadnych podręcznikach i encyklopediach. To wyłącznie nazwa handlowa :) W dodatku nie zawsze oznacza dokładnie to samo.

Jak drukuje się tkaniny bawełniane?

Ogólnie metody druku na tkaninach bawełnianych można podzielić na dwie grupy: sitodruk i druk cyfrowy.

Druk sitowy w uproszczeniu polega na tym, że przez matryce (sitka) przeciskana jest farba. Na sito nakładany jest szablon, który zamyka te oczka sita, które mają pozostać niezadrukowane. Jeśli wzór zawiera kilka kolorów, to tkanina jest zadrukowywana kilkukrotnie, czyli najpierw pierwszy kolor, potem drugi itd. Nie działa to tak, jak w przypadku druku offsetowego: 4 kolory farb (CMYK) łączą się w wiele kolorów na wydruku. Dlatego często w przypadku sitodruku powstają tzw. rzuty, czyli przesunięcie kolorów, niespasowanie. Z tego też względu w przypadku wielu drukowanych w Polsce tkanin występuje ograniczenie liczby kolorów, chociaż teoretycznie można byłoby przepuścić tkaninę przez maszynę i dla 100 kolorów.  

Rzuty w druku offsetowym

Rzuty (przesunięcia kolorów) widoczne na wydruku w technologii sitodruku

W obrębie sitodruku mamy druk rotacyjny i druk płaski.

Większość tkanin bawełnianych dostępnych na polskim rynku (tak, tych które są we wszystkich sklepach), to tkaniny drukowane rotacyjnie. Farba jest przeciskana przez sita na tkaninę przy użyciu wałków. Wydajność maszyn drukujących rotacyjnie jest najwyższa z wymienionych metod i dlatego ceny są najniższe. Ale z drugiej strony nie opłaca się drukować mniej niż 2-3 tys. metrów jednego wzoru. Maszyna rotacyjna jest trochę jak znana Wam może z filmów maszyna do druku gazet (albo pieniędzy - jeśli ktoś oglądał Dom z papieru ;) a jeśli nie, to polecam). Dlatego tylko duży nakład i dlatego niska cena.

Efekt? Nie opłaca się drukować wielu wzorów, więc te które są, muszą wystarczyć. Jeśli komuś się już przejadły, to przechodzimy do sitodruku płaskiego.

Jest w Polsce kilka firm, które drukują metodą sitodruku płaskiego. Jest to prostsza metoda i wymaga użycia tańszej maszyny. Polega to na tym, że tkanina jest rozkładana na płasko i farba jest przeciskana przez sita płaską prasą. To stwarza problem ograniczający w pewnym stopniu powtarzalność wzoru: skoro druk działa na zasadzie przesuwanego stempla, to np. wzdłużne pasy stanowią problem spasowania poprzedniego "stempla" z kolejnym. Ale dzięki faktowi, że sitodruk płaski jest dużo mniej wydajny niż rotacyjny, opłacają się mniejsze partie i można zamówić już 100 m wydruku. Ale cena będzie wyższa.

Druk cyfrowy natomiast to zupełnie inna technologia druku. Działa trochę tak, jak wielka drukarka, z tym, że zamiast 4 kolorów jest ich 6 albo 8. Wzory są projektowane w przestrzeni RGB, a nie CMYK, która ma szerszą paletę barw. Tu również mamy 2 główne odmiany: druk reaktywny i druk pigmentowy.

Druk reaktywny to drukowanie kwasami, które wnikają w tkaninę. Wymaga zużycia dużej ilości wody, bo tkaniny są przed drukiem opierane w specjalnych chemikaliach. Po zadrukowaniu tkaniny jest ona wygrzewana w celu utrwalenia nadruku. Ze względu na konieczność przygotowania tkaniny do druku nie opłaca się drukowanie bardzo małych partii materiału, przeważnie można wydrukować od 10 do 35 mb minimalnie.

Druk pigmentowy natomiast jest bardziej ekologiczny, bo nie wymaga zużycia wody, a farby są na bazie wody. W zależności od jakości farb i nałożonej na druk apretury jest bardziej lub mniej odporny na spieranie. Po zadruku tkanina również jest wygrzewana w celu utrwalenia druku. Ponieważ technologia jest prostsza, niż w przypadku druku reaktywnego, umożliwia ona zamówienie nawet 1 mb materiału! Oczywiście ze względu na koszty produkcji i minimalne ilości jest najdroższą z wymienionych technologii.

Co jest lepsze: druk sitowy czy cyfrowy?

I teraz kwestia jakości. Jeśli chodzi o ilość kolorów i ich odcieni, sprawa jest jasna: nie ma takiej możliwości, żeby w druku sitowym wydrukować wzór o takiej palecie barw, jak w przypadku druku cyfrowego. Przejścia tonalne (takie gradienty) w sitodruku są bardzo trudne, ponieważ jeśli składają się z kilku kolorów, potrzeba tkaninę drukować kilkukrotnie przy użyciu różnych szablonów i różnych farb. Co podwyższa koszty (a tu "cena czyni cuda") i zwiększa ryzyko powstania rzutów (opisanych wcześniej przesunięć). Dlatego przejścia tonalne albo nie występują, albo są robione "na skróty", a jak to potem wygląda oceń sama:

Przejścia tonalne w sitodruku

"Przejścia tonalne" składające się z dwóch kolorów w sitodruku

Przejścia tonalne w druku cyfrowym

Przejścia tonalne w druku cyfrowym na tkaninie - bogactwo kolorów i możliwość użycia gradientów

Natomiast jeśli chodzi o użytkowanie, czyli spieralność, to kwestia nie jest już taka prosta. Ponieważ to nie od samego druku zależy jakość tkaniny, tylko od procesu wykańczania. Teoretycznie tkaniny w produkcji masowej, czyli w druku rotacyjnym powinny być wykończone tak, by kolor się nie spierał i nie barwił. I tak przeważnie jest. Jednak zdarza się, że fabryka przyoszczędzi na wykończeniu i wtedy pojawiają się problemy. Sprzedaję tkaniny produkowane w druku rotacyjnym od prawie 7 lat i czasami (rzadko, ale jednak) zdarza się sytuacja, że nadruk się spiera już w pierwszym praniu i powstają takie brzydkie białe smugi w miejscach, gdzie tkanina się zagniotła w pralce. Dwa razy na przestrzeni tych lat miałam też sytuację, kiedy tkanina zabarwiła komuś pranie: raz na czerwono i raz na granatowo. To są rzadkie przypadki i oczywiście objęte reklamacją, ale trzeba mieć świadomość, że w przypadku taniej polskiej produkcji coś takiego może się wydarzyć. I to nie jest kwestia samego druku, tylko wykończenia.

W przypadku druku reaktywnego to nie powinno mieć miejsca. Po wielu praniach barwy będą jaśniejsze, to nieuniknione, ale nic nie powinno się stać w ciągu kilku pierwszych prań. Druk pigmentowy jednak może być mniej trwały, niż reaktywny, bo nie wnika tak głęboko w tkaninę. Dlatego bardzo ważne jest, żeby sprawdzać atesty spieralności przed wyborem producenta. Nasze druki cyfrowe posiadają certyfikat ISO Washing z oceną 5/5 w kategorii spieralność w 40°C i 4/5 w przypadku 60°C. Dlatego zalecamy pranie w 40°C, ale jeśli chcesz prać w 60°C, to też nic złego się nie stanie, po prostu po kilkudziesięciu praniach kolory mogą zrobić się nieco jaśniejsze.

Tkaniny drukowane cyfrowo są droższe od drukowanych sitodrukiem z jeszcze jednego względu: pigmenty używane w tej technologii są dużo droższe. Wiąże się to jednak z bardzo ważną ich cechą: idealną powtarzalnością kolorystyczną. W druku cyfrowym, tak jak w Twojej drukarce atramentowej, to komputer steruje ilością dystrybuowanego na podłoże pigmentu, dlatego za każdym razem kolor będzie identyczny. Natomiast w przypadku masowego druku rotacyjnego farby są za każdym razem mieszane "na oko". Dlatego każda nowa partia materiału ma trochę inny odcień. Albo zupełnie inny. Nie raz odsyłałam np. turkusowe kropeczki, bo nie były już ani trochę turkusowe, tylko niebieskie.

Jaka tkanina jest najlepsza do druku cyfrowego?

Ustaliliśmy już, że bawełna premium to tkanina bawełniana drukowana cyfrowo. Ale to nie wszystko. Słowo "premium" w tej nazwie handlowej powinno oznaczać, że sama tkanina też jest lepszej jakości, niż najtańsza pościelówka. 

To może oznaczać tylko tyle, że ma wyższą gramaturę, np. 150 lub 160 g/m² w stosunku do 120-130 g/m² w przypadku polskich tkanin pościelowych o splocie płóciennym. W przypadku naszej bawełny premium mówimy jednak nie tylko o gramaturze 160 g/m², ale także o innym splocie: satynowym. Splot satynowy, czyli inaczej atłasowy sprawia, że tkanina jest gładsza, bardziej mięsista i miękka od tkaniny o splocie płóciennym. Gładkość eliminuje także błędu w druku, które mogą pojawić się w przypadku tkaniny bawełnianej o splocie płóciennym - często jest ona pokryta meszkiem, który może miejscami uniemożliwić równomierne pokrycie farbą - czy to w druku sitowym, czy cyfrowym. 

Komentarze do wpisu (1)

31 marca 2019

Super, że o tym piszesz! A kolory rzeczywiście piękne...

Pobierz prezent

czas na szycie

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl